Veel mensen met een versleten kniegewricht hebben baat bij een operatie waarbij het kniegewricht vervangen wordt door een knieprothese. Zo’n operatie is geen kleinigheid en het herstel vraagt veel wilskracht en inspanning van de patiënt en zijn familie. Een goede voorbereiding zal zeker bijdragen aan een vlot herstel. U neemt deel aan het programma “Rapid Recovery”. Dit programma bevordert een snel herstel en verkort de gemiddelde opnameduur.

Na de operatie richt het programma zich, ondersteund door goede pijnbestrijding, op het snel mobiliseren, vaak al op dezelfde dag. Dit resulteert in een sneller herstel en de mogelijkheid om zo spoedig mogelijk terug te keren naar uw actieve leven. In hoofdstuk 1 vindt u informatie over de nieuwe knie, de voorbereiding op de operatie, de opnamedag en de operatie. Hoofdstuk 2 beslaat de periode na de operatie, de herstelfase en de eerste dagen thuis.

Hoofdstuk 1: De voorbereiding, de opnamedag en de operatie

Het kniegewricht

Een kniegewricht

Het kniegewricht is een scharniergewricht tussen het bovenbeen en het onderbeen. Er zijn drie botstukken betrokken bij de kniebewegingen.

Deze botstukken zijn het bovenbeen, het onderbeen en de knieschijf. Gewrichtsbanden verstevigen het kniegewricht. De banden bestaan uit lagen sterk bindweefsel. Het kniegewricht heeft een binnen- en buitenband. Deze zorgen voor zijdelingse stabiliteit van het kniegewricht. Midden in de knie, tussen het onder en bovenbeen, liggen de voorste en achterste kruisbanden.

Een gezond kniegewricht

Tussen het gewrichtskraakbeen van het bovenbeen en het scheenbeen bevindt zich zowel aan de binnen- als aan de buitenzijde een stukje kraakbeen, de zogenaamde binnen en buiten meniscus. De menisci passen de vorm van het gewrichtsoppervlak van het bovenbeen wat bolvormig is, en het onderbeen wat vlak is op elkaar aan. Daarnaast functioneren de menisci als schokdempers. Met behulp van spieren is het bewegen van het kniegewricht mogelijk.

Gewrichtsslijtage

Een aandoening van de gewrichten die bij veel mensen voorkomt, is gewrichtsslijtage. In medische termen wordt dit ‘artrosis deformans’ of kortweg ‘artrose’ genoemd. Artrose kan voorkomen in alle gewrichten van het menselijk lichaam, dus ook in het kniegewricht.

Een versleten kniegewricht

Door slijtage wordt de gladde kraakbeen laag van het gewricht aangetast en kan het zijn dat de kraakbeen laag uiteindelijk helemaal verdwijnt. De gewrichtsvlakken kunnen daardoor niet meer zo soepel langs elkaar glijden, met als gevolg dat het bewegen steeds moeilijker en pijnlijker wordt.

Klachten

Als u veel pijn heeft bij het (trap)lopen of lang staan, kan dat op een beschadigde of versleten knie wijzen. Ook bij het opstaan, voelt u pijn. Fietsen levert doorgaans de minste klachten op. In een gevorderd stadium treedt verstijving op: in sommige gevallen kunt u uw knie niet meer strekken. Ook kan zich een afwijkende stand van de knie ontwikkelen: een zogeheten X- of O-beenstand. In dat geval voelt uw knie in toenemende mate instabiel aan.
Er zijn verschillende mogelijkheden om de klachten te verminderen:

• Met behulp van pijnstillers die de arts voorschrijft.
• Door met een stok te lopen aan de kant van uw ‘goede’ knie.
• Met behulp van fysiotherapie. De fysiotherapeut zal door middel van oefeningen de pijn proberen te verlichten en uw kniegewricht zo beweeglijk mogelijk proberen te houden.
• Door af te vallen als u te zwaar bent.

Als slijtage zich voortzet, nemen klachten toe. Medicijnen en fysiotherapie helpen vaak niet meer. Een nieuwe knie is dan de beste oplossing.

Het behandeltraject voor de operatie

Verwijzing & afspraak

Met een verwijzing van uw (huis)arts gaat u voor het eerste bezoek naar de polikliniek orthopedie.

Poliklinisch onderzoek

Het onderzoek vindt plaats op de polikliniek Orthopedie en wordt in principe uitgevoerd door een van onze orthopeden of Physician Assistant (PA). Vóór of tijdens de afspraak op de polikliniek wordt een foto van uw knie gemaakt.

U brengt mee:	U ontvangt via het Zorgportaal de folders:
- Verwijzing huisarts - Aanvraag foto	- Wegwijs in Het Van Weel-Bethesda Ziekenhuis - Preoperatieve Screening en anesthesie - Nieuwe knie Rapid Recovery

Preoperatieve screening (POS)

U krijgt voorafgaand aan de operatie een preoperatief onderzoek op de preoperatieve screening (POS) poli. De anesthesioloog bespreekt met u wat voor soort verdoving u krijgt. Het is belangrijk dat u de folder Preoperatieve Screening en Anesthesie goed doorleest voor uw bezoek aan de POS poli.

De verpleegkundige neemt een anamnese bij u af (uw gezondheidstoestand) en geeft uitleg over de opname op de verpleegafdeling. De apotheek bespreekt de medicijnen die u gebruikt.

Voorlichting

Vóór de operatie krijgt u via uw Zorgportaal toegang tot de patiëntfolders met daarin informatie over de operatie en de opname. Het is noodzakelijk dat u bij de POS poli bent geweest en deze folders heeft doorgenomen voordat de operatie kan plaatsvinden.

De volgende hulpmiddelen kunnen praktisch of noodzakelijk zijn:

• Lopen met een hulpmiddel: bijvoorbeeld elleboogkrukken, een looprek, een rollator of een stok (voor huur zie laatste pagina van deze folder)
• Bukken: ‘helping’-hand (instrument om iets van de grond op te rapen).
• Aankleden: sok aantrekker, lange schoenlepel.
• Het is verstandig schoenen te dragen die vast aan de voet zitten en een brede hak hebben. Hoge hakken en slippers moet u de eerste 3 maanden vermijden.
• Douche en toilet: handgrepen in douche en toilet zijn praktische steunpunten. Een douchestoel of tuinstoel met een hoge rugleuning kan nuttig zijn.

Voorbereiding voor een knieoperatie

Stoppen met roken

Omdat nicotine de wondgenezing verstoort is het verstandig om voor de operatie te minderen (of nog beter) te stoppen met roken. Voor meer informatie over stoppen met roken kunt u terecht www.ikstopnu.nl.

Afvallen

Soms is het noodzakelijk uw gewicht te verminderen, omdat overgewicht een extra belasting voor de nieuwe knie vormt. Voor eventuele hulp schakel diëtiste of huisarts in, zij kunnen u hiermee verder helpen.

Bijzonderheden na POS bezoek en voor opname

Als u zich grieperig voelt, koorts of een infectie heeft (bijvoorbeeld blaasontsteking, tandvleesontsteking, longontsteking etc.), in de week vóór opname, neemt u dan direct contact op met de polikliniek Orthopedie.

• Telefoonnummer 0187 60 71 16
• Op werkdagen is de polikliniek tussen 8.30 - 12.30 en 13.30 - 16.30 uur bereikbaar

Wij beoordelen of uw geplande operatie door kan gaan om (ernstige) complicaties te voorkomen. Heeft u een wondje, of bijvoorbeeld een ingegroeide teennagel, bel dit dan door aan de poli, het kan dan zijn dat u nog op de poli Orthopedie wordt beoordeeld voor opname. Vergeet niet om op tijd te stoppen met uw bloedverdunners voor de opname, zoals met u is afgesproken op de POS poli.

Heeft u na het POS poli bezoek nog andere medicijnen gekregen, meld dit dan bij het opname gesprek op de verpleegafdeling!

Fysiotherapeut

U neemt al vóór opname contact op met een fysiotherapeut in uw directe woonomgeving voor een afspraak na ontslag. Het is de bedoeling dat deze fysiotherapeut u in de eerste week na ontslag aan huis bezoekt. De fysiotherapeut van het ziekenhuis zorgt voor de overdracht naar de fysiotherapeut bij u in de buurt, die voor de verdere nabehandeling zal zorgen.

De vergoeding van de fysiotherapie thuis is afhankelijk van uw ziektekostenverzekeraar. Als u hier vragen over heeft kunt u contact opnemen met de fysiotherapeut die u thuis gaat behandelen.

Dag van de operatie

Voorbereidingen voor de operatie

Wij raden u aan om de ochtend of avond voor de operatie thuis onder de douche te gaan. Dit in verband met de hygiëne tijdens de operatie.

Op de dag van operatie is het belangrijk dat u nuchter komt en de instructies hebt gevolgd uit de folder 'Preoperatieve Screening en anesthesie'

Opname

Op de dag van opname meldt u zich bij de receptie. Zij verwijzen u door naar de afdeling. Op de afdeling maakt u kennis met de verpleegkundige. Tijdens het opnamegesprek wordt alles nog een keer met u doorgesproken over wat er op de Pos poli met u is afgesproken en geeft de verpleegkundige verdere uitleg over wat er gaat gebeuren. Neem uw medicatie mee om te controleren of deze goed in het systeem zijn gezet. De verpleegkundige zal dit met u doornemen.

Als het opnamegesprek gedaan is, krijgt u speciale operatiekleding en -sokken aan. De verpleegkundige rijdt u in uw bed van de afdeling naar de operatieafdeling. Hier bereidt de anesthesioloog u voor op de operatie. Tijdens het Preoperatief Spreekuur (POS) is met u besproken of u een algehele narcose of ruggenprik krijgt.

De operatie

Tijdens een operatie aan uw kniegewricht vervangt de orthopeed het aangetaste gewricht door een kunstgewricht (een prothese).

De geblesseerde of beschadigde delen van de knie worden door kunstmatige onderdelen vervangen. Uw nieuwe knie bestaat dan uit een metalen onderdeel aan het uiteinde van uw dijbeen, een metalen en plastic tussendeel aan de bovenkant van het scheenbeen en, indien nodig, een plastic knop op de knieschijf.

In de operatiekamer wordt de lucht continu ververst. De lucht is schoon, gefilterd en koud om bacteriën geen kans te geven om te overleven. Om het voor u aangenamer te maken dekken we u warm toe en blazen wij warme lucht over u heen.

De medewerkers op de operatiekamers hebben ter voorkoming van infecties en voor hun eigen bescherming operatiekleding aan. Zij dragen lange blauwe jassen, mutsen en handschoenen.

Er zijn twee soorten operaties:
Een gedeeltelijke knieprothese: alleen het versleten deel van de knie wordt behandeld. Deze operatie wordt meestal uitgevoerd als alleen een deel van de knie is versleten.

Een complete knievervanging: de geblesseerde of beschadigde delen van de knie worden door kunstmatige onderdelen vervangen. Uw nieuwe knie bestaat dan uit een metalen onderdeel aan het uiteinde van uw dijbeen, een metalen en plastic tussendeel aan de bovenkant van het scheenbeen en, indien nodig, een plastic knop op de knieschijf.

Het kniegewricht wordt via een snee aan de binnenkant benaderd. De snede heeft een lengte van ongeveer twintig centimeter. De orthopeed verwijdert het versleten gewricht en bereidt het onder- en/of bovenbeen voor op de knieprothese. De prothesedelen worden met cement vastgezet aan het bot. Hierdoor kunt u de knie weer volledig belasten. Deze operatie duurt ongeveer een uur.

Pas op met infecties en ontstekingen voor uw operatie!
Als u een infectie of ontsteking heeft, kan de operatie niet doorgaan omdat u dan een vergroot risico heeft op problemen met de prothese. Het gaat bijvoorbeeld om infecties aan uw tenen of voet, ontsteking van uw tandvlees of uw huid, blaasontsteking of wonden.


Daarnaast kan ook een verkoudheid of griep een risico zijn voor de operatie. Een behandeling bij de pedicure kort voor uw operatie is af te raden. Om infectie te voorkomen is hygiëne van de voet en teennagels erg belangrijk. Neem bij een van bovengenoemde aandoeningen zo snel mogelijk contact met ons op, zodat we kunnen beoordelen of de operatie moet worden uitgesteld.

• Telefoonnummer 0187 60 71 16
• Op werkdagen is de polikliniek tussen 8.30 - 12.30 en 13.30 - 16.30 uur bereikbaar

Direct na de operatie

U verblijft korte tijd op de uitslaapkamer (verkoeverkamer). Hier worden uw hartslag en bloeddruk bewaakt. U heeft een infuus in uw arm waardoor u vocht, antibiotica en pijnstillers krijgt toegediend.

Als u weer goed wakker bent dan gaat u terug naar de verpleegafdeling. Hier zal de verpleging nog een aantal keer uw vitale functies meten. Na de operatie kunt u pijn hebben of misselijk zijn. Met behulp van medicijnen verlichten we de pijn zoveel mogelijk, zodat u sneller van de operatie kunt herstellen. Ook tegen de misselijkheid kunt u medicijnen krijgen. Heeft u een ruggenprik gehad dan heeft u in eerste instantie geen gevoel in de benen. Dit heeft te maken met de verdoving en trekt na verloop van tijd weg.

Om uw knie wordt direct na de operatie een speciaal drukverband voor de knie (spica) aangebracht om de kans op een nabloeding te verkleinen. In de spica zitten koelelementen die de pijn verlichten. U draagt de spica de operatiedag en de eerste nacht. Mocht u het idee hebben dat de spica te strak zit, geef dit dan door aan de verpleegkundige.

Als u geopereerd wordt, beweegt u minder. Hierdoor is er een kans op trombose (stolsels in het bloed). Om deze reden krijgt u na de operatie bloed verdunnende medicijnen in de vorm van injecties onder de huid (Fragmin).Deze zijn elke dag nodig tot vier weken na de operatie. Dit moet u thuis op een vast tijdstip bij u zelf gaan prikken. De verpleegkundige geeft u hierover instructies.

Complicaties

Geen enkele ingreep is zonder risico’s. Zo is ook bij deze operatie de kans op complicaties aanwezig zoals trombose, nabloeding, longontsteking of wondinfectie.

Een zwelling rondom de wond na een prothese operatie is normaal. Er is door de operatie een onderhuidse bloeding ontstaan, die een zwelling veroorzaakt. Het lichaam zorgt ervoor dat dit oude bloed weer wordt opgenomen in het lichaam.

Dit kan echter wel een paar weken duren. De huid zal hierdoor ook vaster aanvoelen rondom de wond en het gebied daaromheen. De zwelling kan ook zakken in het been, waardoor het gehele been en soms ook de voet gezwollen kunnen zijn. Dit is een normaal verschijnsel. Wordt het been hierbij ook rood, warm, heeft u toename van de pijnklachten en/of koorts neem dan contact op met de poli Orthopedie.

Met een prothese blijft het risico van infectie bestaan. Bij een operatieve ingreep, het trekken van een tand of kies of wortelkanaalbehandeling is het belangrijk dat u vertelt dat u een kunstknie heeft. De tandarts kan u dan antibiotica geven, om het gevaar van infectie tegen te gaan.

Mogelijke complicaties zijn:

• Infectie van de geopereerde knie. Dit kan rond de operatie optreden, echter ook in de jaren erna. Dit kan omdat bijvoorbeeld een infectie elders in het lichaam zich verplaatst naar de knieprothese. Om infectie te voorkomen krijgt u tijdens de operatie antibiotica, gedurende de dag en nacht na de operatie.-
• Trombose: Dit is een afsluiting van een bloedvat door een bloedprop. Het achterliggende lichaamsdeel krijgt dan geen zuurstof en voeding meer. Om dit probleem te voorkomen krijgt u bloedverdunners die u zichzelf moet toedienen met behulp van injecties. U krijgt hierover uitleg en begeleiding.
• Loslating van de prothese na langere tijd. De knieprothese kan dan eventueel weer vervangen worden.
• Soms is het buigen van de knie niet goed mogelijk en doet dit pijn: de prothese spoort niet goed met de knie. Stijfheid van het gewricht kan ook ontstaan bij onvoldoende oefenen.

De eerste dagen na de operatie

Infuus en controle foto

Als u voldoende drinkt, de bloedcontroles goed zijn en er geen medicijnen via het infuus hoeven te worden gegeven, mag op de dag na de operatie het infuus afgekoppeld worden.

De eerste dag na de operatie wordt een röntgenfoto van de geopereerde knie gemaakt, en wordt er bloed afgenomen om te controleren.

Hulp bij lichamelijke verzorging

Het is de bedoeling dat u zo snel mogelijk weer dingen zelf gaat doen. Uw knie is immers vervangen en verder bent u niet ziek. De eerste dag loopt u onder begeleiding van de verpleegkundige naar het toilet. De verpleegkundige zal u begeleiden bij het wassen. Wilt u gaan douchen dan is het verplicht dit zittend te doen vanwege gevaar van uitglijden.

Starten met oefenen

De dag van de operatie start u onder begeleiding van een fysiotherapeut met de looptraining. Als u thuis de trap op en af moet, leert u op de 1e of 2e dag traplopen. Het is de bedoeling dat u met een loophulpmiddel kunt lopen als u weer naar huis gaat. Tijdens de loopoefeningen is het raadzaam om makkelijk zittende kleding en stevige schoenen aan te hebben. De oefeningen staan beschreven in hoofdstuk 2.

De fysiotherapeut hoopt in de ochtend en in de middag een keer langs te komen om alle oefeningen met u door te nemen. U leert hoe u na thuiskomst op een veilige manier kunt traplopen, hoe u in en uit een zittende positie kunt opstaan. De rest van de oefeningen mag u hierna zelfstandig gaan oefenen. Tijdens de middag moet u proberen even te rusten, dit kan in de stoel of op uw bed.

Naar huis

Naar huis

De meeste mensen kunnen de volgende dag naar huis. Dit is vaak halverwege de middag. De wond wordt verschoond op de dag van ontslag voordat u weggaat. Hierbij krijgt u een douchepleister op die nat mag worden. U krijgt wondmateriaal mee naar huis. Op de 5e dag dat u thuis bent, verschoont u zelf uw pleister. Hiervoor krijgt u informatie mee van de verpleegkundige.

Wij raden u aan vrienden of familie in te schakelen om u thuis na de operatie bij te staan.

Vervoer naar huis

Vervoer bij ontslag naar huis regelt u zelf. Vaak wordt de familie ingeschakeld. Is dat niet mogelijk dan kan de verpleegkundige een rolstoelbus/taxi regelen. De kosten hiervan zijn voor uw eigen rekening.

Overige Informatie

Hulpmiddelen huren/kopen

Voor het kopen van loophulpmiddelen (krukken) kunt u terecht bij het Patiënten Service Bureau (PSB) in de polikliniek hal. Zij zijn geopend op werkdagen van 9.00-16.00 uur.

Voor overige hulpmiddelen kunt u terecht bij een thuiszorgwinkel. Thuiszorgwinkels zijn in heel Nederland beschikbaar. U vindt het adres van een thuiszorgwinkel in uw regio via www.regelhulp.nl.

Hoofdstuk 2: Na de operatie & herstelfase

De operatie is achter de rug en u mag naar huis. De tweede dag na de ingreep mag u naar huis. Regelmatig fysiotherapie, een gezond eetpatroon en de bereidheid om alle instructies van uw orthopeed te volgen dragen bij aan een succesvol herstel.

Zorg na een knieoperatie

Wondverzorging

De verpleegkundige verwisseld de pleister voor ontslag op de afdeling. Met deze pleister mag u onder de douche.

Na ontslag moet u zelf de wondpleister verzorgen. De 5e dag dat u thuis bent moet u de pleister vervangen. Deze pleister krijgt u mee naar huis. Als u dit niet zelfstandig kan, is er misschien iemand die het voor u kan doen.

Als u wondzorg van de thuiszorg nodig zou hebben, kan de verpleegkundige van de afdeling dit aanvragen.

Mocht de wond gaan lekken, rood worden of heeft u het gevoel dat de wondpleister eerder verzorgd moet worden dan moet u direct contact opnemen.

• Polikliniek Orthopedie is te bereiken via 0187 60 71 16
• Op werkdagen is de polikliniek tussen 8.30 - 12.30 en 13.30 - 16.30 uur bereikbaar
• Buiten kantoortijden kunt u de verpleegafdeling bereiken via 0187-607481

Poliklinische afspraak

Ongeveer twee weken na de operatie is de eerste poliklinische controle bij de doktersassistent. Hij of zij verwijdert tijdens deze controle de hechtingen (agraves). Hierna blijft u nog regelmatig onder controle. De huisarts ontvangt een brief met medische informatie.

Fysiotherapie

Op de dag dat u met ontslag gaat oefent u met de fysiotherapeut nogmaals het traplopen en het in en uit een zittende positie komen. In het hoofdstuk ‘oefeningen en tips’ staan de oefeningen die u heeft geleerd beschreven.

De fysiotherapeutische behandeling thuis gebeurt door een fysiotherapeut in uw woonomgeving. Hiervoor krijgt u een overdrachtsbrief mee. De vergoeding van de fysiotherapie is afhankelijk van uw verzekering. Als u daar vragen over heeft kunt u contact opnemen met de fysiotherapeut die u thuis gaat behandelen.

Instructies voor thuis

Toedienen van antistollingsmiddel

Als u bekend bent bij de trombosedienst hoeft u over het algemeen maar een korte periode injecties thuis te spuiten. De arts/trombosedienst beoordeelt dit aan de hand van uw INR.

Het is belangrijk dat u gedurende 4 weken na uw operatie een antistollingsmiddel zoals Fragmin gebruikt. U kunt dit middel bij uzelf toedienen. Een verpleegkundige heeft u informatie gegeven over het zelf toedienen van de injecties.

Waarom een behandeling met een antistollingsmiddel?

Tijdens de herstelperiode bent u minder mobiel dan anders. Hierdoor neemt de kans toe dat er in het bloed klonters worden gevormd (trombose). Het antistollingsmiddel vertraagt de bloedstolling en helpt zo te voorkomen dat een bloedklonter een bloedvat verstopt. In deze paragraaf staan niet alle bijwerkingen en mogelijke waarschuwingen, lees daarom de bijsluiter.

De dosering wordt door de arts voorgeschreven en is afhankelijk van uw gewicht.

Werkwijze

• Was uw handen.
• Zet de spuit met het antistollingsmiddel en de naaldenbeker klaar op een schone ondergrond. Controleer de spuit op juiste dosering en houdbaarheid.
• Maak de injectieplaats bloot. De beste plaats is de buikplooi of het dijbeen. Let op: spuit niet in uw geopereerde been;
• Houd altijd 3 vingers afstand rond de navel;
• Wissel dagelijks van prikplaats;
• Prik niet in een blauwe plek, wond, zweer of andere onregelmatigheid;
• Na het injecteren niet over de injectieplaats wrijven om blauwe plekken te voorkomen.
• Maak de spuit met antistollingsmiddel open en verwijder het beschermdopje van de naald.
• De aanwezige luchtbel in de injectiespuit niet verwijderen; deze zorgt ervoor dat alle vloeistof wordt geïnjecteerd. Na volledige injectie zal deze luchtbel de ruimte in de naald opvullen zodat alle werkzame stof toegediend wordt. De lucht die in de spuit aanwezig is, kan geen schade aanbrengen.
• Pak met de ene hand een ruime huidplooi losjes vast.
• Breng de injectienaald loodrecht in de huidplooi.
• Druk de zuiger langzaam naar beneden totdat u niet meer verder kunt.
• Laat de naald 5 seconden in de huid zitten om te voorkomen dat er vloeistof terugloopt.
• Verwijder de injectienaald uit de huid en doe de gebruikte spuit in de naaldenbeker. Gooi deze niet bij ander afval om te voorkomen dat een ander zich hieraan prikt. Een naaldenbeker of container is verkrijgbaar bij uw apotheek en dient ook hier, of bij een inzamelpunt voor klein chemisch afval te worden ingeleverd, dit is gratis.
• Controleer de injectieplaats op eventueel nabloeden. Het kan gebeuren dat een klein druppeltje bloed via de insteekplaats ontsnapt. U hoeft de injectieplaats niet af te plakken met een pleister.

Tip: Het is handig om in een schema bij te houden wanneer u hebt geprikt.

Medicatie

• U mag tegen de pijn paracetamol innemen. Zorg dat u hiervan voldoende in huis heeft. Kijk voor de juiste dosering op de bijsluiter.
• U krijgt een recept voor een ontstekingsremmende pijnstiller mee naar huis.
• U krijgt een recept voor een maagbeschermer mee naar huis.. Dit in verband met de ontstekingsremmende pijnstiller.
• U krijgt een recept voor Fragmin mee naar huis. Dit zijn de spuitjes om trombose tegen te gaan. Deze moet u 4 weken spuiten, tenzij u bekend bent bij de Trombosedienst en hierover andere afspraken heeft gemaakt.

Toekomstige ingrepen/operaties

Wanneer u in de toekomst een (kleine) ingreep moet ondergaan, moet u altijd aangeven dat u een knieprothese heeft. U krijgt dan mogelijk preventief antibiotica
om infectie van de prothese te voorkomen. Dit geldt voor:

• ingrepen bij de tandarts in geïnfecteerd gebied (indien noodzakelijk wordt de antibiotica voorgeschreven door de tandarts);
• het ondergaan van een ingreep wanneer u een verminderde weerstand heeft;
• een blaas- of darmonderzoek, wanneer er sprake is van een infectie;
• een onderzoek van de slokdarm.

Wanneer waarschuwt u een arts

Het is belangrijk dat u in de volgende gevallen contact opneemt met de polikliniek Orthopedie:

• Als de operatiewond gaat lekken.
• Als het wondgebied gezwollen blijft en rood is.
• Als uw been erg pijnlijk aanvoelt, terwijl dat eerst minder was.
• Als u niet meer op het geopereerde been kunt staan, terwijl dat eerst wel ging.
• Bij koorts.

Wat kunt u zelf nog doen?

Eenmaal thuis gaat het herstelproces door. Langzaam maar zeker kunt u steeds meer dingen weer zelf doen. Hier vindt u tips om dit proces te vergemakkelijken.

Zware lichamelijke inspanning en sport kunnen de levensduur van het nieuwe gewricht beperken. De verpleegkundigen, fysiotherapeut en arts geven u regels mee en vertellen u duidelijk waarom iets niet of juist wel mag.

Voor een aantal handelingen heeft u in het begin soms hulp nodig. Iets van de grond pakken mag u na de periode van drie maanden alleen nog maar volgens de gegeven instructie.

Bespreek met uw fysiotherapeut welke bewegingen u zeker moet mijden. Overleg ook met hem/haar of u mag autorijden, fietsen en aan welke sporten u mee kunt doen.

Probeer uw dag zo in te delen dat u afwisselend loopt, zit en staat. Zorg ervoor dat u niet te zwaar bent; overgewicht belast uw nieuwe gewricht te veel.

Wat zijn de vooruitzichten

Met uw nieuwe knie zullen de pijnklachten die u voor de operatie had, grotendeels verdwenen zijn. De eerste maanden is uw nieuwe knie een beetje gevoelig, maar daar krijgt u geleidelijk aan steeds minder last van.

Leefregels voor de eerste drie maanden

Hieronder vindt u tips voor zowel in het ziekenhuis als thuis voor de eerste drie maanden. Extreme bewegingen en zware belasting dienen echter ook na deze tijd vermeden te worden.

Zitten

Ga bij voorkeur zitten op een hoge stoel met stevige armleuningen.
Plaats bij het gaan zitten of staan, steeds het geopereerde been naar voren. Leg geen kussentje onder uw knie, strekken van de knie is erg belangrijk.
Ga niet met uw benen gekruist of over elkaar zitten.

Liggen

Als uw bed erg laag is, is het verstandig om uw bed op klossen te zetten, zodat u niet te diep hoeft te bukken bij het in en uit bed stappen. Ook is het mogelijk een extra matras te gebruiken.
Probeer 2x per dag uw rust even te pakken door te gaan liggen.

Lopen

Als u staat moet u uw voeten recht houden en geen extreme draaibewegingen met uw bovenlichaam maken.
U kunt gerust een wandeling op straat maken. Loop de eerste zes weken met krukken.
Bij het lopen kunt u het beste een stevige instapschoen dragen.
Enkele malen een klein stukje lopen is beter dan in één keer een grote afstand.

Traplopen

Als u goed kunt lopen met krukken is het niet moeilijk om traplopen te leren. Zelfs een draaitrap hoeft geen enkel probleem op te leveren. Een stevige trapleuning is een handig hulpmiddel, en vergemakkelijkt het traplopen aanzienlijk.

Doe als volgt:

• Trap op: het gezonde been op de hogere trede zetten, terwijl u steunt op uw kruk; dan het geopereerde been bijplaatsen.
• Trap af: de kruk een trede lager zetten, het geopereerde been naar beneden plaatsen. Daarna het gezonde been bijplaatsen.

Onthoud: het gezonde been blijft boven!

Douchen

Voorkom uitglijden, haal daarom losse kleedjes weg en gebruik in de douche een douchemat en een douchestoel, of bijvoorbeeld een tuinstoel.
In en uit een ligbad stappen mag de eerste zes weken niet; daarna in overleg met uw behandelend fysiotherapeut.

Iets van de grond oprapen

Probeer steun aan de zijkant te vinden. Plaats het gezonde been naar voren. Buig door de knieën en steun op de knie van het gezonde been. Het geopereerde been strekt u naar achter. Hierdoor voorkomt u teveel buiging van de nieuwe knie.

Fietsen

Wacht met fietsen totdat u zich weer zeker voelt. Vooral bij op- en afstappen, moet u uw been goed onder controle hebben. Advies: ga eerst eens fietsen op een hometrainer.

Autorijden

Zelf autorijden is toegestaan, maar pas als u zonder krukken kunt lopen én voldoende behendig bent. Doorgaans is autorijden dan vanaf 6 tot 8 weken na de operatie mogelijk. Het is verstandig om de autoverzekering te bellen om na te vragen of autorijden weer mag.

Instappen gaat als volgt:

• u gaat zitten terwijl u met beide handen steunt op de auto;
• pas als u goed achteruit zit, draait u met beide benen tegelijkertijd naar binnen;
• bij het uitstappen brengt u eerst beide benen tegelijkertijd naar buiten en gaat hierna pas staan. Hierbij steunt u op de auto.

Let op dat u zo min mogelijk steunt op het geopereerde been tijdens het gaan staan en zitten. Wanneer het draaien op de autostoel stroef gaat kunt u dit vereenvoudigen door te gaan zitten op een plastic tasje waardoor het draaien makkelijk gaat.

Sporten

De meeste bewegingen kunt u na ongeveer 3 maanden weer gewoon uitvoeren. Dit betekent dat staan, lopen, zitten, wandelen, fietsen en zwemmen geen probleem meer mogen zijn. Sporten en activiteiten waarbij zware belasting van de knieën plaatsvindt, dient u te vermijden of eventueel aan te passen.

Contactsporten zoals voetbal en hockey worden sterk afgeraden. Ook valgevaarlijke sporten als skiën, schaatsen en tennissen, kunt u beter niet meer doen met een kunstknie.

Detectiepoortjes

Op luchthavens reageert het detectiepoortje mogelijk op uw knieprothese. Op dat moment vertelt u dat u een knieprothese heeft. Dat geeft verder geen problemen.

Oefeningen en tips

U doet de oefeningen die de fysiotherapeut met u heeft doorgenomen. Het is niet de bedoeling dat u op eigen initiatief met nieuwe oefeningen begint.

	Oefening liggend
1		Voeten optrekken en wegduwen. Alleen de voeten bewegen, de benen blijven stil liggen.
2		Uw been gestrekt neerleggen waarbij u de knieholte naar beneden drukt en zo de bovenbeenspieren aanspant.
3		De billen samen knijpen.
4		Uw knie rustig optrekken in de richting van de borst. niet verder dan 90 graden buigen in de heup (haaks).
5		De benen één voor één gestrekt zijwaarts bewegen, schuivend over de onderlaag.
6		Één voor één de benen gestrekt een stukje op tillen.

	Oefeningen zittend
1		Zit goed achterin de stoel. Nu de knie strekken. Houd het been zo recht mogelijk. Niet naar voren buigen.
2		Hef uw been een klein stukje op. De knie blijft gebogen. De voet los van de grond laten komen.

	Oefeningen staand
1		In lichte spreidstand gewicht verplaatsten van linker op het rechter been en omgekeerd.
2		Op de tenen staan.
3		Het geopereerde been optrekken; de knie in de richting van de borst.
4		In stand het geopereerde been naar achteren optillen; strek in de heup, beweeg de romp niet naar voren.
5		Het geopereerde been zijwaarts optillen met de voet recht naar voren en hierbij goed rechtop blijven staan.