In deze folder geeft het Van Weel Bethesda ziekenhuis u algemene informatie over de diverse operatiemogelijkheden aan het oor. Wij adviseren u deze folder goed te lezen.

De werking van het oor

Het oor is nodig voor het horen van geluid. Geluid is een luchttrilling. Deze trilling komt via de gehoorgang bij een dun vlies aan, het trommelvlies, dat eveneens gaat trillen. Het trommelvlies geeft de trilling door aan drie kleine botjes, die aan elkaar vastzitten: hamer, aambeeld en stijgbeugel. Deze gehoorbeentjes bevinden zich in een ruimte achter het trommelvlies, in het middenoor. De geluidstrilling wordt uiteindelijk door de stijgbeugel doorgegeven aan het eigenlijke gehoorzintuig (= het binnenoor of slakkenhuis). De signalen die als gevolg van het geluid in het slakkenhuis ontstaan, worden via een zenuw naar de hersenen getransporteerd. Wanneer deze signalen aan de buitenkant van de hersenen (de hersenschors) zijn aangekomen, kunnen we het geluid horen.

Doel van de operatie

Opereren kan zinvol zijn bij problemen met de gehoorgang, het trommelvlies of het middenoor die niet met medicijnen kunnen worden verholpen. Voorbeelden daarvan zijn:

• Een chronische middenoorontsteking;
• Beschadigingen aan bijvoorbeeld het trommelvlies of de gehoorbeentjes;
• Een gehoorbeentje dat is vastgegroeid aan zijn omgeving.

Bij ooroperaties maken we onderscheid tussen sanerende operaties en gehoorverbeterende operaties. Bij een sanerende operatie wordt een ontsteking uit het oor verwijderd. Bij een gehoorverbeterende operatie wordt een beschadiging aan het oor gerepareerd dat de slechthorendheid veroorzaakt. Als beide ingrepen noodzakelijk zijn, dan kan dit soms in één operatie worden gecombineerd.

Verschillende soorten ooroperaties

Wanneer de gehoorgang te nauw is, kan deze met een operatie wijder worden gemaakt. Het merendeel van de ooroperaties echter betreft operaties aan het trommelvlies en het middenoor. Over het algemeen wordt het oor hierbij geopend via een snee achter de oorschelp. Grofweg onderscheiden we twee typen operatie: sanerende en gehoor verbeterende operaties.

Sanerende operatie
Deze operatie heeft als doel de aanwezige ontsteking in het oor te verwijderen en het oor op deze wijze te genezen. Vaak is het bij deze ingreep nodig niet alleen het middenoor te openen, maar ook het daarachter gelegen deel van het schedelbot. Bij bepaalde ontstekingen is het bovendien gewenst om het oor na ongeveer een jaar opnieuw met een operatie te openen en te controleren, óók wanneer na de operatie geen klachten meer bestaan.

Gehoor verbeterende operatie
Deze operatie heeft als doel, de naam geeft het al aan, het gehoor te verbeteren. Dit kan een trommelvliessluiting zijn, een herstel van de gehoorbeenketen of het gedeeltelijk vervangen van de vastzittende stijgbeugel. In sommige gevallen wordt hierbij gebruik gemaakt van kunst-stofmateriaal. Gelukkig is het veelal mogelijk om tijdens dezelfde operatie zowel de ontsteking te verwijderen als de oorzaak van de slechthorendheid weg te nemen. Dan is de operatie zowel sanerend als gehoor verbeterend geweest.

Voorbereiding op de operatie

Nuchter zijn

In Preoperatieve Screening en Anesthesie vindt u de informatie over het nuchter zijn. Het is van belang dat u deze richtlijn opvolgt.

Medicijngebruik

In overleg met uw behandelend arts mag u een week voor de ingreep geen Aspirine of andere bloedverdunnende medicijnen gebruiken, zoals Sintrommitis, Ascal en Marcoumar.

De dag van opname

Op de dag van opname meldt u zich op het afgesproken tijdstip bij de balie in de centrale hal van het ziekenhuis. Na uw bezoek aan het Apotheek Service Punt (ASP) gaat u naar de afdeling waar u wordt opgenomen.

Tijdens de operatie

Meestal vindt de operatie onder volledige narcose plaats. Soms komt het voor dat een plaatselijke verdoving beter is. Het type operatie en de toegepaste verdoving bepalen hoe lang u in het ziekenhuis moet blijven. Uw arts kan u dat van tevoren nauwkeurig vertellen.
In het algemeen wordt het oor geopend via een snede achter de oorschelp. Bij sanerende operaties is het vaak nodig dat ook het er achter gelegen deel van het schedelbot geopend wordt. Een speciale microscoop stelt de chirurg in staat om elk deel van het oor goed te zien en heel nauwkeurig te werken. Bij gehoorherstellende operaties wordt in sommige gevallen kunststof materiaal (titanium) in het oor aangebracht.

Na de operatie

Waarschijnlijk heeft u na afloop van de operatie weinig pijn. Een lichte pijn in of rond het oor of wat spierpijn in de nek kan voorkomen. Gedurende 6 weken mag er geen water in het oor komen en mag u de neus niet snuiten. Wanneer het evenwichtsorgaan bij de ontsteking betrokken is, kunt u wat duizelig zijn. Meestal gaat dit snel weer over. Bij bepaalde ontstekingen is het gewenst om het oor na enige tijd opnieuw te opereren en te controleren, ook wanneer er geen klachten meer zijn. Uw arts kan u vertellen of dit in uw geval nodig is.

Complicaties

Bij iedere operatie is sprake van enig risico, maar bij ooroperaties komen complicaties gelukkig weinig voor. Voor de volledigheid worden de belangrijkste complicaties hier wel beschreven:

• Gehoorverlies door beschadiging van het slakkenhuis. Dit is de meest voorkomende complicatie. Zij kan ontstaan door mechanisch letsel tijdens de operatie, maar ook door de oorontsteking zelf. Het gehoorverlies is meestal blijvend.
• Een beschadiging van het evenwichtsorgaan. Het evenwichtsorgaan zit vlak bij het slakkenhuis en kan bij een ooroperatie beschadigd raken.
• De beschadiging veroorzaakt duizeligheid, die over het algemeen binnen een paar maanden weer verdwijnt.
• Verminderde en veranderde smaak. Door het middenoor loopt een zenuw die betrokken is bij de smaak. Soms is het nodig dat deze zenuw tijdens de operatie wordt doorgesneden.
• Met één kant van de tong proeft u smaken dan minder of anders. Deze klacht neemt na enkele weken af en verdwijnt op den duur meestal helemaal.
• Problemen met het bewegen van het gezicht. De zogenaamde aangezichtszenuw is verantwoordelijk voor het bewegen van het gezicht. Deze zenuw loopt door het gedeelte van het schedelbot waarin ook het gehoororgaan ligt. Bij ooroperaties kan deze zenuw beschadigd raken, maar dit is uiterst zeldzaam.

In geval van complicaties kunt u op werkdagen van 08.00 - 16:00 uur contact opnemen met de medewerkers van de polikliniek KNO via telefoonnummer 0187 60 71 28. Op andere dagen en tijden kunt u contact opnemen met de spoedeisende hulp: 0187 60 73 00.

Naar huis

In principe vindt de behandeling in dagopname plaats, op indicatie van de arts kan langere opname nodig zijn.

Nacontrole

Ongeveer één week na de operatie komt u naar de KNO-polikliniek voor controle. Hiervoor wordt een afspraak met u gemaakt.