Logo Het Van Weel-Bethesda Ziekenhuis.
Topbalk beeld rechts.
Topbalk beeld midden.
 
Klik op deze knop om alle folders te doorzoeken.Zoek folders
Klik op deze knop om dit document te printen.Print pagina
Klik op deze knop om dit document als PDF te downloaden.Download PDF
Klik op deze knop om de tekstgrootte te vergroten.Grotere tekst
Klik op deze knop om de tekstgrootte te verkleinen.Kleinere tekst

PiMS folder informatie logo

Chirurgie
Coloncare

Dikke darm operatie

Dikke darm operatie

De knop om deze folder als favoriet te markerenFavorietDe knop om deze folder per email door te sturen.Stuur door

Binnenkort gaat u naar het ziekenhuis voor een dikke darmoperatie. Hier leest u meer over:
  • de functie van de dikke darm
  • de voorbereiding op de operatie
  • de narcose
  • wat er gebeurt na operatie
  • de nazorg
  • eventuele complicaties

Deze informatie geeft u een globaal overzicht van de gebruikelijke gang van zaken rond een operatie aan de dikke darm.


De functie van de dikke darm

Ons voedsel komt via de slokdarm, maag en dunne darm terecht in de dikke darm, het laatste deel van het spijsverteringskanaal. Hier vinden de laatste processen van de spijsvertering plaats en dikt de ontlasting in. Deze functie kan nog goed vervuld worden wanneer een deel van de dikke darm is verwijderd. De dikke darm is in totaal ongeveer 150 cm lang en kan in een aantal delen worden onderscheiden. Rechts in de buik ligt het opstijgende deel (het colon ascendens), waar de dunne darm in uitmondt. Ook zit aan dit deel de blindedarm (de appendix) vast. Nabij de lever gaat de dikke darm over in het dwars verlopende deel (het colon transversum), dat onder de maag langs naar links verloopt. Nabij de milt gaat de dikke darm over in het afdalende deel (het colon descendens), dat in de linker onderbuik een S-bocht maakt (het sigmoid). In het kleine bekken gaat het sigmoid over in de endeldarm (het rectum) die eindigt bij de sluitspier, de anus.

Waarom een dikke darm operatie?

Er zijn diverse soorten afwijkingen van de dikke darm waarvoor een operatie nodig kan zijn. De meest voorkomende zijn ontstekingen en/of tumoren. Een tumor kan goedaardig of kwaadaardig zijn.
Bij een tumor is de soort van operatie vooral afhankelijk van de aard van de tumor en de plaats waar het zit in de dikke darm.

Klachten

De klachten die bij afwijkingen aan de dikke darm optreden, zijn sterk afhankelijk van de aard en de plaats van de afwijking. Mede daardoor is het klachtenpatroon zo wisselend. Klachten die kunnen optreden zijn onder andere: bloedarmoede, veranderingen in het ontlastingspatroon, verstoppingen of afwisselend verstopping en dan weer diarree, bloed of slijm bij de ontlasting, het gevoel ontlasting te moeten krijgen terwijl er niets of niet veel komt.

Diagnose

De diagnose wordt gesteld aan de hand van de aard van de klachten en aanvullend onderzoek. De soort aandoening bepaalt welk aanvullend onderzoek nodig is en door wie dat wordt verricht. De onderzoeken zijn:
  • Lichamelijk en inwendig onderzoek: naast het beluisteren en het bevoelen, verricht de arts ook een inwendig onderzoek via de anus.
  • Endoscopie: met een flexibele kijkbuis wordt of een gedeelte van de darm (sigmoïdeoscopie) of de gehele dikke darm (coloscopie) bekeken. Hierbij worden vaak weefselmonsters (biopten) genomen voor onderzoek.
  • Coloninloop foto: hierbij wordt via de anus contrastvloeistof ingebracht, waarmee het verloop en de contour van de dikke darm kan worden afgebeeld op röntgenfoto’s.
  • CT-scan: met behulp van een computer worden een serie gemaakte röntgenfoto’s bewerkt tot een driedimensionaal beeld.
  • Echo: een onderzoek, waarbij gebruik gemaakt wordt van geluidsgolven, waarmee beeldvormend onderzoek kan worden verricht.
  • MRI: MRI staat voor Magnetische Resonantie Imaging en is een methode om doorsnede foto’s te maken van het menselijk lichaam.

Voorbereiding op de operatie

Er zijn veel soorten operaties mogelijk aan de dikke darm. De chirurg zal met u bespreken waarom en welke operatie bij u zal worden uitgevoerd en wat het te verwachten verloop is. Verder zullen tijdens het gesprek de volgende zaken aan de orde komen:
  • wat de gevolgen van de ingreep voor u zullen zijn;
  • waarom er weggenomen weefsel voor onderzoek naar de patholoog-anatoom wordt gestuurd en wanneer u daar de uitslag van kan verwachten;
  • wat de meest voorkomende complicaties zijn;
  • of er een kans bestaat op het krijgen van een stoma, een kunstmatige uitgang van de darm. Een stoma kan tijdelijk of blijvend zijn.
Het is niet altijd van tevoren bekend of er een stoma aangelegd moet worden. Het kan zijn dat hier pas tijdens de operatie toe wordt besloten. Als er een kans is op het krijgen van een stoma, krijgt u een afspraak voor een gesprek met een coloncare verpleegkundige. Zij zal u verdere informatie geven over een stoma. Voorafgaand aan de operatie, brengt u een bezoek aan de POS-poli (Pre Operatieve Screening). U wordt daar gezien door een anesthesioloog, coloncare verpleegkundige, een fysiotherapeut en de apothekersassistent. U ontvangt daar informatie over de anesthesie en de voorbereiding op de operatie. Al deze informatie staat beschreven in de informatie “Preoperatieve Screening en Anesthesie”. Heeft u een gewichtsverlies van meer dan 10% van uw normale gewicht dan is het belangrijk dat te melden bij de coloncare verpleegkundige. Zij zal u adviseren bijvoeding te nemen. Zo nodig wordt u verwezen naar een diëtiste.

De dag voor de operatie

Afhankelijk van een aantal zaken wordt u op de dag van de operatie of een dag daarvoor opgenomen. Heeft u de fysiotherapeut niet bij de POS poli gezien dan komt de fysiotherapeut u alsnog uitleg geven over ademhalingsoefeningen en hoe u na de operatie weer zo snel en goed mogelijk kunt gaan bewegen. Ter voorbereiding op de laparoscopische operatie is het noodzakelijk dat uw darmen leeg zijn. Om dit te bereiken drinkt u voorafgaand aan de operatie Moviprep. De instructies hiervoor staan beschreven in “Darmoperatie voorbereiding met Moviprep”. Ondergaat u een klassieke dikke darm operatie dan wordt u voorbereid door middel van klysma’s, voorbereiding met Moviprep is dan overbodig. Als u geopereerd wordt, beweegt u minder. Hierdoor is er een kans op trombose (stolsels in het bloed). Om deze reden krijgt u rondom de operatie bloed verdunnende medicijnen in de vorm van injecties onder de huid. Dit wordt elke dag gegeven zolang u in het ziekenhuis verblijft.

Operatietechnieken

Er bestaan verschillende operatietechnieken aan de dikke darm. De operatie kan plaatsvinden via een klassieke of laparoscopische procedure (“kijkoperatie”). Bij een klassieke procedure wordt een snede gemaakt. Uw behandelend arts zal met u bespreken wat in uw geval het beste is. In Het Van Weel-Bethesda Ziekenhuis worden darmoperaties bij voorkeur laparoscopisch uitgevoerd. Via een sneetje wordt een laparoscoop in de buik gebracht. Dit is een lange dunne buis met een kleine camera eraan. Het beeld dat de camera geeft, wordt weergegeven op een televisiescherm. Hierdoor kan de chirurg in de buikholte kijken. Via de andere sneetjes worden instrumenten ingebracht waarmee geopereerd wordt. Voordat de laparoscoop in de buikholte wordt gebracht wordt de buikholte opgevuld met kooldioxide, een onschuldig gas. Dit is nodig om een goed overzicht te verkrijgen. Dit gas kan het middenrif enigszins prikkelen. Via een zenuwbaan die in de richting van de schouder loopt, kan dit ertoe leiden dat u na de operatie gedurende enkele dagen een gevoelige schouder heeft. Dit verdwijnt vanzelf en u hoeft zich daar geen zorgen over te maken. Voordeel van een laparoscopische operatie ten aanzien van een open procedure is dat de buikwand meer intact blijft, de dunne darmen minder in de verdrukking komen en er nauwkeuriger gewerkt kan worden (beeld tien keer vergroot). Dit geeft minder bloedverlies, sneller herstel, minder kans op wond- en longinfectie, minder pijn na de ingreep, minder kans op verklevingen, snellere werkhervatting en fraaiere cosmetiek. Deze voordelen gelden voor iedereen. Vanzelfsprekend legt de arts voor de operatie aan u uit, welke type operatie hij bij u denkt te verrichten.

De verschillende darmoperaties zijn:

  1. Ileocoecaal resectie: Hierbij wordt het gedeelte verwijderd waar de dunne darm over gaat in de dikke darm
  2. Hemicolectomie rechts: Hierbij wordt de rechter helft van de dikke darm verwijderd. Er wordt een verbinding gemaakt tussen de dunne darm en het dwarslopende deel van de dikke darm.
  3. Hemicolectomie links: Hierbij wordt een deel van het dwarslopende deel van de dikke darm tot aan het sigmoïd verwijderd. Het sigmoïd is het laatste deel van de dikke darm, dat overgaat in de endeldarm. Er wordt een verbinding gemaakt tussen het dwarslopende deel van de dikke darm en het sigmoïd.
  4. Sigmoïdresectie: Hierbij wordt het sigmoïd verwijderd. Er wordt een verbinding gemaakt tussen het afdalende deel van de dikke darm en de endeldarm.
Het gedeelte van de darm dat tijdens de operatie wordt verwijderd, wordt in het laboratorium onderzocht. Na 1à 2 weken is de uitslag van dit onderzoek bekend. Deze wordt besproken tijdens de eerstvolgende bespreking binnen een zogeheten multidisciplinair team, bestaande uit specialisten van diverse disciplines en experts vanuit andere centra. Hierna informeert de arts u en uw familie over de uitslag en eventuele nabehandeling.

De operatie

Tot zes uur voor de operatie mag u heldere dranken drinken, zoals thee, water, aanmaaklimonade en appelsap. Ook krijgt u, afhankelijk van de soort operatie, van tevoren opnieuw een klysma.
U wordt op de afgesproken tijd door de verpleegkundige naar de operatieafdeling gebracht. Daar zal de anesthesioloog voordat de operatie begint, tussen de ruggenwervels een slangetje (epiduraal katheter) inbrengen. Dit slangetje maakt het mogelijk om op de plaats van de operatie de pijn te bestrijden. Door deze plaatselijke pijnstilling hoeft er tijdens de operatie veel minder morfine gebruikt te worden, waardoor bijwerkingen van morfine (zoals sufheid en het stilvallen van de darmwerking) veel minder voorkomen. Voor een snel herstel is het vooral belangrijk dat de darmwerking niet stil valt, zodat u meteen na de operatie weer kunt eten en drinken. Naast de plaatselijke pijnstilling krijgt u algehele narcose. Tijdens het Pre Operatief Spreekuur (POS) en in “Preoperatieve Screening en Anesthesie” heeft u daar meer informatie over ontvangen. De soort operatie is afhankelijk van de oorzaak van de afwijking en de plaats van de afwijking in de dikke darm. Hoe lang zo’n operatie duurt zal afhangen van de omstandigheden, maar meestal duurt dit langer dan 2,5 uur. Nadat het aangedane darmdeel is verwijderd zal men altijd proberen de resterende darmdelen weer met elkaar te verbinden. Van te voren kan de chirurg u wel globaal de te verwachten operatieprocedure uitleggen. Mocht er vooraf bekend zijn dat er een grote kans is op een stoma dan heeft u daar informatie over ontvangen van de coloncare verpleegkundige. Meer vindt u in de informatie “Darmstoma”.

Complicaties

Na iedere operatie kunnen complicaties optreden zoals trombose, een longontsteking, een nabloeding of een blaasontsteking. De belangrijkste complicaties na een dikke darmoperatie zijn:
  • Wondinfectie, een ontsteking van de huid op de plaats van de hechtingen. De symptomen zijn roodheid van de huid of lekken van wondvocht. Bij een wondinfectie zullen de hechtingen verwijderd worden, zodat het pus uitgespoeld kan worden.
  • Het traag op gang komen van de darmen, waardoor u door ophoping van maagsappen erg misselijk kunt worden en een maagsonde (slangetje wat door de neus tot in de maag wordt gebracht) nodig zou kunnen zijn om de opgehoopte maagsappen af te voeren.
  • Naadlekkage, een lek op de plaats waar de darm, nadat het zieke stuk is verwijderd, weer aan elkaar is gemaakt. De inhoud van de darm lekt weg in de buik en kan voor ontsteking van het buikvlies zorgen. Wanneer er sprake is van een naadlekkage, zult u in veel gevallen opnieuw geopereerd worden.

Na de operatie

Na de operatie verblijft u een aantal uren op de uitslaapkamer (Recovery) om daarna terug te gaan naar de Intensive Care (IC) of de verpleegafdeling voor verder herstel. Direct na de operatie bent u door een aantal slangen verbonden met apparaten. Dat kunnen zijn:
  • een infuus voor toediening van vocht en medicatie;
  • een dun slangetje in uw rug voor pijnbestrijding (epiduraal katheter) of een PCA pomp (pijnpomp). Als u een PCA pomp heeft kunt u na de operatie zichzelf pijnstilling toedienen als de pijn komt opzetten. De PCA pomp wordt zo ingesteld dat u nooit teveel medicijnen kunt krijgen. Meestal kan de pomp na twee dagen gestopt worden.
  • een blaas katheter: een slangetje dat via uw plasbuis in uw blaas is ingebracht en zorgt voor afloop van urine.
Naarmate u verder herstelt na de operatie, worden al deze hulpmiddelen verwijderd. De buikwond bevat na de operatie een pleister die de verpleegkundige er de eerste dag na de operatie afhaalt. Vervolgens wordt deze wond één keer per dag verbonden met een verband totdat deze droog is. Meestal wordt de wond onderhuids gehecht. Soms wordt de wond gesloten met nietjes. De chirurg bekijkt welke toepassing voor u geschikt is.

Voeding

Bij terugkomst van de uitslaapkamer krijgt u een glas water. Misselijkheid is de enige reden om niet te drinken. Hoewel op het einde van de operatie uit voorzorg een middel tegen misselijkheid wordt gegeven, kan misselijkheid niet altijd worden voorkomen. Vooral de grootte van de operatie en de reactie van het lichaam hierop, bepalen of u misselijk wordt. Het is belangrijk om na de operatie eventuele misselijkheid goed aan te geven bij de verpleegkundigen zodat zij u tijdig medicatie hiertegen kunnen geven. Als u niet misselijk bent na de operatie, probeer dan de rest van de dag minstens een halve liter te drinken. Als avondeten krijgt u een vloeibare maaltijd aangeboden. U voelt zelf of u in staat bent te eten. De eerste dag na de operatie krijgt u s ochtends weer vloeibaar eten. Als dit goed gaat kan u op een licht verteerbaar dieet over. Zodra het drinken goed gaat, wordt het infuus verwijderd.

Beweging

Bewegen is niet alleen belangrijk om trombose te voorkomen, maar ook om verlies van spierkracht tegen te gaan. Bovendien is uit onderzoek gebleken dat wanneer u rechtop zit, de ademhaling beter is. Luchtweginfecties komen daardoor minder voor en de zuurstofvoorziening naar de wond is beter, wat gunstig is voor de genezing. Na de operatie wordt zo snel mogelijk gestart met bewegen, onder begeleiding van een fysiotherapeut en/of verpleegkundige. De dag van de operatie probeert u, in een stoel of op de rand van het bed, te zitten, De fysiotherapeut of verpleegkundige begeleidt u de eerste keer dat u uit bed gaat. Dit is normaal gesproken de eerste dag na de operatie. Zij kunnen dan in de gaten houden hoe het met u gaat. De fysiotherapeut geeft u tips voor uw houding en ademhaling. De dagen na de operatiedag probeert u steeds langer en vaker uit bed te zijn en een wandeling te maken over de afdeling. Wanneer u niet in staat bent uit bed te komen, probeer dan zoveel mogelijk rechtop in bed te zitten.

Pijnbestrijding

Naast de epidurale pijnbestrijding of PCA pomp (pijnpomp) krijgt u ook tabletten (paracetamol) tegen de pijn. Het is belangrijk deze pijnstillers in te nemen, ook als u geen pijn heeft (bijvoorbeeld als u in bed ligt). De inname van de pijnstillers zorgt ervoor dat u bij druk op de buik of inspanning (bijvoorbeeld bij het uit bed komen) minder tot geen pijn heeft.
Een goede pijnbestrijding is van groot belang voor een snel herstel. In de informatie “Preoperatieve Screening en Anesthesie” kunt u meer lezen over pijnbestrijding.

Volgende dagen

De volgende dagen zal u steeds mobieler worden en het eten zal ook beter gaan. Als alles goed verloopt kunt u in het algemeen binnen 5-7 dagen na de operatie het ziekenhuis verlaten.
Het gaat hierbij om de volgende punten:
  • u voelt zich goed en bent in staat om naar huis te gaan;
  • u heeft ontlasting gehad;
  • u verdraagt normaal eten en drinken;
  • u heeft goede pijnstilling;
  • de wond ziet er goed uit;
  • u kunt een eventueel aangelegd stoma zelf verzorgen (Als u een stoma heeft gekregen, zal de opnameduur langer zijn in verband met het leren verzorgen van uw stoma).

Nazorg

In principe heeft u, als u voor de operatie zelfstandig functioneerde, na de operatie geen extra thuiszorg nodig. Wel is het prettig als u de eerste twee weken hulp kunt krijgen van familie of bekenden bij het huishouden. Wij adviseren u zware arbeid te vermijden en enige rust in acht te nemen. Realiseert u zich dat u nog herstellende bent.

Wat krijgt u mee naar huis?

U krijgt de volgende zaken mee naar huis:
  • Uw uitslag van het weefsel onderzoek is over het algemeen na twee weken bekend. U krijgt de uitslag van uw chirurg tijdens uw bezoek aan de poli;
  • Eventueel een recept voor medicijnen en verbandmiddelen;
  • Controle afspraak bij de chirurg of coloncare verpleegkundige.

Wat u kunt u zelf doen?

U herstelt het beste en voelt zich sneller beter als u zelf probeert actief mee te werken en de instructie van de artsen en verpleegkundigen zo goed mogelijk opvolgt.

Leefregels

Als u weer thuis bent, is het belangrijk dat u zich zo goed mogelijk aan de volgende leefregels houdt:
  • Algemeen: Het is raadzaam om de temperatuur op te nemen als u zich koortsig voelt. Geringe temperatuurverhoging tot 38,5º C is een normale reactie na een operatie.
  • Douchen/ baden: U mag kortdurend douchen, vanaf de tweede dag na de operatie, ook met hechtpleisters. Baden en zwemmen mag na twee weken, als de wond dicht is.
  • Lichamelijke activiteiten: Het is raadzaam om de eerste zes weken geen zware werkzaamheden te verrichten of zwaar te tillen. Vermijd de eerste zes weken contactsporten en sporten die veel lichamelijke inspanning vergen. Doe de eerste weken rustig aan met fietsen en autorijden. U mag maximaal één uur aaneengesloten fietsen of autorijden.
  • Medicijnen: Pijn verdwijnt meestal binnen enkele dagen. Een milde pijnstiller als Paracetamol kan goed helpen. Neem geen andere pijnstillers in dan paracetamol, maar overleg altijd eerst met uw huisarts.
  • Seksualiteit: Geen beperkingen
  • Voeding: gebruik een gezonde, gevarieerde en vezelrijke voeding. Vezels zitten vooral in volkoren- en graanproducten, fruit en groente. Drink minstens anderhalf tot twee liter per dag.
  • Werken: Afhankelijk van de operatie en de nabehandeling, kunt u in overleg met de arts weer beginnen met werken. Dit is afhankelijk van het soort werk dat u verricht en uw lichamelijke conditie.
  • Wondverzorging: Een nieuw verband is alleen nodig indien de wond nog doorlekt. U mag de hechtpleisters na 5 dagen zelf verwijderen

Belangrijk

Neem contact op met uw huisarts als uw toestand thuis achter uit gaat, bijvoorbeeld:
  • door erge buikpijn;
  • door niet kunnen eten of drinken;
  • bij braken;
  • bij hevige rugpijn;
  • als u geen ontlasting meer krijgt;
  • of bij aanhoudende diarree (meer dan 5 dagen).

Meer informatie

Heeft u vragen of wilt u meer informatie? Kijk dan in uw persoonlijk PatiëntenPortaal, op onze website of vraag het aan uw zorgverlener via de BeterDichtbij app of telefonisch.

PatiëntenPortaal

Op ons PatiëntenPortaal mijn.vanweelbethesda.nl kunt u terecht voor veilige toegang tot uw medisch dossier, persoonlijke gegevens, het maken en inzien van afspraken en voorlichting over uw aandoening en/of behandeling. Het portaal is toegankelijk met behulp van uw DigiD.

BeterDichtbij app

Met de gratis BeterDichtbij app heeft u eenvoudig en veilig contact met uw eigen arts of andere zorgverlener. Wanneer uw e-mailadres en uw mobiele telefoonnummer correct geregistreerd zijn in ons systeem, ontvangt u na het maken van uw eerste afspraak een uitnodiging voor deze app.

Hulp nodig bij het PatiëntenPortaal of BeterDichtbij?

Neem contact op met de Digihulp van CuraMare via digihulp@curamare.nl of 0187 89 10 10 (tijdens kantooruren).

Vergoeding van uw zorgkosten

Niet alle zorg in het ziekenhuis wordt vergoed door uw zorgverzekeraar. U betaalt ook altijd de hoogte van uw eigen risico. Vraag vooraf bij uw zorgverzekeraar of uw behandeling in ons ziekenhuis vergoed wordt.




Foldernummer: D11
Laatst bijgewerkt op: 11-10-2022




Gerelateerde informatie:

Deze website maakt gebruik van cookies. Lees onze cookieverklaring .
Gezien